Dr n. med. Katarzyna Bąk-Drabik
Katedra i Klinika Pediatrii w Zabrzu, Śląski Uniwersytet Medyczny w Katowicach

Tłuszcze

Przedstawione poniżej treści nie mają charakteru promocyjnego. Ich wyłącznym celem jest edukacja i podniesienie poziomu wiedzy odbiorcy na temat zdrowia. Należy jednak pamiętać, że żadna z informacji nie może zastąpić porady lekarskiej lub konsultacji z farmaceutą.

Tłuszcze powinny dostarczać nie więcej niż 25-35% energii, z czego podaż kwasów tłuszczowych nasyconych w diecie nie powinna przekraczać 7% energii.

Nasycone kwasy tłuszczowe występują głównie w produktach pochodzenia zwierzęcego, takich jak smalec, słonina, masło, mięso, jaja i sery.

Nienasycone kwasy tłuszczowe znajdują się głównie w produktach pochodzenia roślinnego. Wśród tej grupy występują tzw. Niezbędne Nienasycone Kwasy Tłuszczowe (NNKT).

Do grupy tych kwasów należą:

  • Kwas α-linolenowy (ALA) należący do rodziny kwasów omega-3. Jest on prekursorem pozostałych kwasów z tej rodziny: kwasu dokozaheksaenowego (DHA) i kwasu eikozapentaenowego (EPA).
  • Kwas linolowy (LA) należący do rodziny omega-6. Jest on prekursorem kwasu γ-linolenowego (GLA) i kwasu arachidonowego (AA).
Tłuszcze

Tłuszcze są przede wszystkim źródłem energii, wchodzą w skład ważnych hormonów, są elementem budulcowym błon komórkowych (fosfolipidy), a także są ważnym źródłem zapasowej energii.

Kwasy omega-3 wywierają korzystny wpływ na: rozwój i czynność układu nerwowego, rozwój funkcji poznawczych, prawidłowy rozwój fizyczny i psychoruchowy, działają korzystnie na poziom cholesterolu w surowicy, działają przeciwzapalnie oraz obniżają ciśnienie krwi. Zasadnicze znaczenie ma zapewnienie właściwej podaży kwasów omega-3 w czasie ciąży, laktacji, a także w wieku rozwojowym. Szczególnie istotne jest zaopatrzenie rozwijającego się płodu i dziecka w kwas dokozaheksaenowy (DHA), który w dużych ilościach odkłada się w rozwijającym się ośrodkowym układzie nerwowym.

Zbyt wysoka podaż tłuszczów, zwłaszcza nasyconych sprzyja powstawaniu otyłości i chorób układu krążenia. Adipocyty (komórki tłuszczowe) namnażają się do trzeciego roku życia, później jedynie się powiększają, dlatego tak ważne jest wyrabianie prawidłowych nawyków żywieniowych od wczesnego dzieciństwa. Niedobór niezbędnych nienasyconych kwasów tłuszczowych może skutkować nieprawidłowym rozwojem ośrodkowego układu nerwowego u dziecka, objawiającym się m.in. pogorszeniem ostrości widzenia, gorszym rozwojem fizycznym i psychoruchowym dziecka oraz zwiększoną częstością infekcji. U dzieci starszych sprzyjać może powstawaniu zaburzeń lipidowych prowadzących do chorób sercowo-naczyniowych w wieku dorosłym.

Tłuszcze